Zelf- gaslighting leidt tot Burn-out

Gaslighting Yourself: Hoe we ons eigen denken Manipuleren en Straffen

Gaslighting is een bekend fenomeen waarbij iemand je laat twijfelen aan je eigen realiteit. Maar wist je dat we dit ook bij onszelf doen?

Gaslighting yourself betekent dat je jezelf op een manipulatieve manier ondermijnt, waardoor je je emoties, gedachten en ervaringen niet meer vertrouwt. Dit kan leiden tot angst, onzekerheid, een laag zelfbeeld en uiteindelijk zelfs burn-out.

In deze blog bespreken we:

• Wat zelf-gaslighting is

• Hoe je het herkent

• Waarom we dit doen

• Waarom zelf-gaslighting kan leiden tot burn-out

• Hoe je ermee kunt stoppen

Wat is zelf-gaslighting?

Zelf-gaslighting is een psychologisch patroon waarin je je eigen gevoelens en gedachten afwijst of verdraait. Dit kan er zo uitzien:

• "Ik stel me vast aan, het is niet zo erg."

• "Misschien overdrijf ik gewoon."

• "Ik mag me hier niet zo over voelen."

Je overtuigt jezelf ervan dat jouw gevoelens en ervaringen niet kloppen of dat je "te gevoelig" bent. Dit maakt het moeilijk om grenzen te stellen, emoties te verwerken en jezelf serieus te nemen.

Hoe herken je zelf-gaslighting?

Je gaslight jezelf als je:

• Regelmatig je eigen gevoelens minimaliseert ("Anderen hebben het erger")

• Twijfelt aan je eigen herinneringen en ervaringen

• Jezelf straft voor emoties zoals boosheid, verdriet of frustratie

• Bang bent om “irrationeel” of “zwak” over te komen

• Constant bevestiging zoekt bij anderen, omdat je je eigen oordeel niet vertrouwt

Als deze signalen herkenbaar zijn, kan het zijn dat je onbewust je eigen emoties en gedachten ondermijnt.

Waarom gaslighten we onszelf?

Zelf-gaslighting ontstaat vaak door opvoeding, cultuur of eerdere traumatische ervaringen. Mogelijke oorzaken:

• Opvoeding: Als je als kind vaak hoorde dat je “niet zo moest overdrijven” of “sterk moest zijn”, leerde je dat je emoties er niet toe doen.

• Maatschappelijke druk: In een wereld waarin productiviteit en positiviteit worden verheerlijkt, lijkt het soms alsof negatieve emoties niet mogen bestaan.

• Trauma en manipulatieve relaties: Als je in het verleden gemanipuleerd of misbruikt bent, kun je jezelf gaan wantrouwen om controle te houden over je eigen veiligheid.

Zelf-gaslighting is dus een verdedigingsmechanisme: je probeert jezelf te beschermen tegen pijn, afwijzing of kwetsbaarheid.

Waarom zelf-gaslighting kan leiden tot burn-out

Wanneer je structureel je eigen gevoelens en grenzen negeert, pleeg je roofbouw op je mentale en fysieke gezondheid. Dit verhoogt het risico op burn-out.

• Je overschrijdt constant je eigen grenzen: Als je jezelf vertelt dat je je niet "zo moet aanstellen" of dat "anderen het erger hebben", negeer je je eigen signalen van stress en vermoeidheid. Hierdoor blijf je doorgaan, zelfs als je eigenlijk rust nodig hebt.

• Je leeft in voortdurende zelftwijfel: Zelf-gaslighting zorgt ervoor dat je continu twijfelt aan je eigen oordeel. Dit leidt tot chronische stress, omdat je je constant afvraagt of je gevoelens en beslissingen wel "geldig" zijn.

• Je onderdrukt emoties, wat extra stress oplevert: Onderdrukte emoties verdwijnen niet—ze stapelen zich op. Dit verhoogt het stressniveau in je lichaam en kan leiden tot fysieke klachten zoals hoofdpijn, slaapproblemen en uitputting.

• Je raakt mentaal uitgeput door perfectionisme en zelfkritiek: Veel mensen die zichzelf gaslighten, zijn extreem kritisch op zichzelf. De constante druk om ‘rationeel’, ‘sterk’ of ‘productief’ te zijn, kan leiden tot emotionele en mentale uitputting.

Wetenschappelijk bewijs

Onderzoek toont aan dat emotionele onderdrukking en zelfkritiek direct gelinkt zijn aan een verhoogd risico op burn-out. Een studie gepubliceerd in Frontiers in Psychology (2019) laat zien dat zelfkritiek en het negeren van eigen emoties zorgen voor verhoogde cortisolniveaus (het stresshormoon), wat op de lange termijn burn-out in de hand werkt.

Daarnaast wijst een rapport van het World Health Organization (WHO) uit dat chronische stress, veroorzaakt door een gebrek aan emotionele verwerking en zelfzorg, een van de belangrijkste oorzaken van burn-out is.

Conclusie: Zelf-gaslighting houdt je in een vicieuze cirkel van zelftwijfel, emotionele onderdrukking en overbelasting, wat uiteindelijk kan uitmonden in een burn-out.

Hoe stop je met zelf-gaslighting?

Het goede nieuws is dat je dit patroon kunt doorbreken. Hier zijn enkele krachtige manieren om te beginnen:

1. Herken je interne dialoog

Schrijf op wat je tegen jezelf zegt. Welke zinnen gebruik je vaak om je gevoelens te onderdrukken? Bewustwording is de eerste stap naar verandering.

2. Toon zelfcompassie

Wat zou je tegen een vriend(in) zeggen in dezelfde situatie? Behandel jezelf met dezelfde mildheid en begrip.

3. Valideer je gevoelens

Alle emoties zijn geldig. In plaats van ze te onderdrukken, erken ze: "Ik voel me boos, en dat is oké."

4. Versterk je eigen stem

Je hoeft niet altijd bevestiging van anderen te zoeken. Vertrouw op je eigen ervaring en intuïtie.

5. Zoek professionele hulp als dat nodig is

Soms zijn diepgewortelde patronen moeilijk alleen te doorbreken. Een counselor kan je helpen inzicht te krijgen en gezonde denkpatronen te ontwikkelen.

Conclusie

Zelf-gaslighting is een schadelijk patroon dat je zelfvertrouwen en mentale welzijn ondermijnt. Nog zorgwekkender is dat het je chronisch overbelast, waardoor je een groot risico loopt op burn-out. Door je bewust te worden van je interne dialoog, je gevoelens te valideren en mild voor jezelf te zijn, kun je deze zelfmanipulatie doorbreken.

Wil je leren hoe je beter met je gevoelens kunt omgaan en je zelfvertrouwen kunt herstellen? Bij CTD Counseling helpen we je om je innerlijke stem te versterken en destructieve patronen te doorbreken.

Neem vandaag nog contact met ons op en zet de eerste stap naar zelfcompassie en herstel!